Ka nota a ka luna hoʻoponopono: Unuhi ʻia na Kamalani Johnson. Click here to read this article in English.

Ua noi kahi ʻelele ʻahaʻōlelo kauʻāina no Hawaiʻi i ko ka Small Business Administration ʻelele noiʻi e noiʻi a hoʻokolo i kahi papahana pekelelala i manaʻo ʻia no ka hoʻolako ʻana he ala i nā Kānaka Maoli a me nā hui ʻŌiwi ʻē aʻe e loaʻa ai nā ʻaelike pekelala ma ka hoʻokūkū ʻole ma ka hoʻohiki e hoʻolilo ʻia ke kālā ma ka hāpai ʻana aʻe i ke kūlana o ko lākou poʻe.

Civil Beat stories ma ka ʻōlelo Hawaiʻi

‘Ka Ulana Pilina’ is an ongoing collection of news articles and opinion pieces written in the Hawaiian language to better connect with our Indigenous readers, identify underreported stories and improve our engagement with an underserved community.

Read More

ʻO ka mole o kēia noi a ka ʻElele Ed Case kahi noiʻi a hoʻokolo ʻana i ka limahana hoʻopale Hawaiʻi ʻo Christopher Dawson, i pau kona ola ma ka pepehi ʻana iā ia iho i Kekemapa 2024 i ka wā e noiʻi a hoʻokolo ʻia ana e ke aupuni pekelala no ka ʻaʻe kānāwai a inā paha ua hana ʻāpuka ʻo ia i ka ʻōnaehana i mea e waiwai aʻe ai ʻo ia.

Ua kaʻa ma lalo o Dawson kekahi mau pāʻoihana i loaʻa he $2 biliona a ʻoi kālā ma nā ʻaelike ma o ko ka SBA papahana hoʻoulu pāʻoihana 8(a). Eia nō naʻe, ke ʻōlelo nei nā ʻelele hoʻokō SBA a me nā loio o ka ʻOihana ʻImi Pono Kaulike o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, ua hana ʻāpuka ʻo Dawson i ka papahana ma ka hoʻoholo ʻana i ke kālā ma nā miliona mai kāna mau pāʻoihana a lilo i ke kūʻai i ka ʻāina kūʻonoʻono, nā mokulele pilikino, a me ka polo.

Ua lele nā ʻelele hoʻokō o ke aupuni pekelala Trump a me nā Lepupalika ʻē aʻe ma luna o ka hihia Dawson a me kekahi mau mea hou aku me ka pahuhopu e kāpae ʻia kahi papahana a ke Kuhina Hoʻopale Pete Hegseth i wehewehe iho nei he hāʻawi manuahi no ka lāhui a he “kikowaena nō hoʻi no ka hana ʻāpuka.”

Ua ʻōlelo ʻo Case, he Kemokalaka nō hoʻi, ʻaʻole kona manaʻo ʻo ke komo ʻana i ka hana a ka GOP, akā, ma ka mālama ʻana i kahi papahana i kūkulu ʻia ma luna o kahi kahua kōkua a ʻimi pono kaulike i loko nō o kona mau hihia.

Ma kahi leka o Ianuali 2 i hoʻouna ʻia i ka ʻElele Noiʻi Hoʻokō o ka SBA ʻo Sheldon Shoemaker, ua hāpai ʻo Case he noiʻi a hoʻokolo ʻana na Civil Beat a me ProPublica e wehewehe ana i kā Dawson mau hana a me nā hana a ka SBA. Ma ka leka, ua noi ʻo ia e nānā hou ʻia ko ke keʻena hoʻokele ʻana i ko ka papahana 8(a) makakoho hāʻawi ʻaelike no nā hui ʻŌiwi, ʻo ia hoʻi nā ʻŌiwi ʻAmelika, nā hui ʻŌiwi ʻĀlaka, a me nā hui kū i ka ʻauhau ʻole Hawaiʻi.

Ma ka hāiki, ua noi ʻo Case he loiloi ʻana i ka “nui pōmaikaʻi a ʻaoʻao kū i ke kānāwai” o kā nā moho 8(a) mau hana hoʻihoʻi i ke kaiaulu a inā paha he mau “hakahaka a wahi e hoʻokāʻoi aʻe ai.”

“I loko nō o koʻu kākoʻo ikaika ʻana i nā hana pekelala no ke kōkua ʻana i ka poʻe ʻŌiwi o ko kākou lāhui, ke hōʻike nei nā moʻolelo nūhou i puka iho nei i kekahi mau hopohopo i nā makakoho hāʻawi ʻaelike i loaʻa i kekahi hui Hawaiʻi ma ka liʻiliʻi loa,” i kākau ai ʻo Case. “He mea kēia mau hoʻopiʻi ʻana a noiʻi a hoʻokolo ʻana ma ke ākea e emi iho ai ko nā ʻAmelika hilinaʻi ʻana i ka Papahana 8(a) a me ka pahuhopu ʻo ka hoʻolako ʻana he ala kaulike no ka poʻe ʻŌiwi o ko kākou lāhui e hoʻāʻo ai i nā ala ʻaelike pekelala.”

Ma kahi nīnauele ma kona mau keʻena ʻahaʻōlelo ma Wakinekona, ua ʻōlelo ʻo Case, ʻaʻole nō i loaʻa he pane kūhelu mai ke keʻena o ka ʻelele noiʻi a hoʻokolo a i kēia. Ua wehewehe mai nō naʻe ʻo ia, he mea koʻikoʻi ko Dawson hihia a he mea nui ka noiʻi makaliʻi ʻia o ka papahana 8(a) ma ka laulā.

Ua ʻōlelo ʻo Case, makemake ʻo ia e ʻike inā he hihia kū hoʻokahi ka hihia o Dawson, a i ʻole paha, he laʻana o nā hihia nui aʻe. Ua paipai pū ʻo ia e kaʻana ka poʻe i loaʻa nā hopohopo no ka papahana i ia mau hopohopo me kona keʻena.

“Hoʻokahi mea ahuwale,” i ʻōlelo ai ʻo Case, “ʻo ka lawa ʻole o ka makaʻala ʻia o ka papahana na ka SBA.”

He Mau Noi Hou Aku E ʻOi Aku Ka Makaʻala ʻAna Mai Nā Wahi ʻOkoʻa

Ua ʻāʻumeʻume ka SBA no nā makahiki pā anahulu he nui ma ka makaʻala ʻana i ka papahana 8(a), a ua nui ko ke aupuni pekelala Trump hoʻēmi nui loa ʻana i ko ke keʻena mau limahana, a Case i ʻōlelo ai, he ālaina i ke kuleana ʻana o ke keʻena no kāna mau hana.

Ua hele ʻo Case i ka ʻelele noiʻi a hoʻokolo ma kahi o nā alakaʻi SBA a me nā ʻelele hoʻokō Trump kekahi no kona manaʻo e loiloi ʻaeʻoia ʻia ka papahana. Ua ʻōlelo ʻo ia, ʻaʻole ʻo ia i makemake e hoʻolako he kahua no nā kānaka e ʻimi ana e wāwahi ʻia he papahana āna e kākoʻo ai ma ka laulā.

“Noʻu, pili kēia i ke kaupale ʻana i kahi papahana mai kahi wāwahi ʻana, i ka wā nō hoʻi e hoʻāʻo ana e hoʻokō i koʻu kuleana ʻo ka makaʻala i mea e hoʻoholo ai inā e holo pono maoli ana kēia papahana,” wahi āna i ʻōlelo ai.