E Hoʻopaneʻe Hou ʻIa Paha Ka Papahana Alakau O Honolulu I Nā Ālaina Hakulau
ʻO ka pololei, hemo ka māhele kikowaena kūlanakauhale o ka papahana alakau he $10 biliona kālā kona nui ma Malaki 2031, aia nō naʻe kahi aʻoaʻo kūwaho ke kānalua nei i ka holo ʻoiaʻiʻo o ia hoʻolālā ʻana.
Ka nota a ka luna hoʻoponopono: Unuhi ʻia na Kamalani Johnson. Click here to read this article in English.
E hoʻopaneʻe hou ʻia paha ka papahana alakau o Honolulu he $10 biliona kālā kona nui a ma ʻō aku o ka palena pau ma Malaki 2031 i manaʻo ʻia ʻo ia ka pahu hope o ka ʻōnaehana i kahi ālaina hakulau i hiki honua mai.
Hōʻike kahi moʻolelo aʻoaʻo i laha ihola i ke ākea ma mua aku nei o kēia mahina i ke aʻoaʻo ʻia o ka pāʻoihana ʻo Hitachi Rail Honolulu JV na ke kūlanakauhale i ka hopena o ka makahiki 2024, e hoʻomaka i ka hana hakulau ma nā māhele o ka ʻōnaehana hoʻoholo alakau mai ke Alanui ʻo Middle a i Kakaʻako, ka māhele kikowaena o ke kūlanakauhale, ua heleleʻi nō naʻe ka hana iā Hitachi.
He koʻikoʻi ka māhele kikowaena o ke kūlanakauhale, no ka mea, ʻo ia ke ala e holo ai ka ʻōnaehana Skyline a loko o ko Honolulu wahi pāʻoihana nui, a nā mea kākoʻo i ke alakau e wānana nei he ala ia e hoʻonui ai i ka nui poʻe kau alakau a pēlā i ke kākoʻo politika no ka papahana.
No laila, ke ʻimi pupuāhulu nei ka Honolulu Authrority for Rapid Transporttion i ke ala e lapaʻau ʻia ai ka pilikia, a makemake ke aʻoaʻo nāna e makaʻala i ka papahana alakau o Honolulu no ka Federal Transit Administration e nānā makaliʻi hou ʻia ka papahana kūkulu.
Makemake ʻo Hill International Inc., nāna e makaʻala i ka papahana alakau no ka FTA, e ʻike inā “mau ka ʻoiaʻiʻo” o ka wā hemo no ka māhele kikowaena o ke kūlanakauhale i hoʻolālā ʻia no Malaki 2031.
Ua paʻa ʻo Hitachi a me ke kūlanakauhale ma nā hoʻokolokolo ʻana mai Kekemapa 2024, i ka wā i hoʻopiʻi ai ka pāʻoihana i ke kūlanakauhale a me ko HART koikoi ʻana he $324 miliona kālā he uku pohō no nā ālaina papahana alakau.
Ua kūʻē nui aku ʻo HART, e hoʻokomo ana he hoʻopiʻi kūʻē i ka hopena o kēlā makahiki aku nei e hoʻopiʻi ana iā Hitachi i ka ʻaʻe ʻaelike i ka Hawaiʻi’s False Claims Act. ʻAe ʻia ma lalo o kēia kānāwai ka uku pohō pākolu i ka wā e mole ana ka hoʻopiʻi ʻana i kahi kalana ma luna o nā koikoi hewa a hoʻopunipuni no ka uku ʻia mai.
E Hakakā Ana Me Kahi Pāʻoihana Nui
He mau mea nui ʻo Hitachi a me ka pāʻoihana ma mua ona ʻo AnsaldoHonolulu ma ka papahana alakau o Honolulu mai ka makahiki 2011 mai, i ka wā i hāʻawi ai ke kūlanakauhale he ʻaelike he $1.4 biliona kālā ka nui iā Ansaldo no ka hakulau a kūkulu i ka ʻōnaehana hoʻoholo alakau, i ʻike pū ʻia ʻo ia ka “ʻaelike ʻīkoi ʻōnaehana.”
Ua koi ia ʻaelike kumu i ko AnsaldoHonolulu, he papahana laulima ma waena o nā pāʻoihana AnsaldoBreda a me AnsaldoSTS, e hoʻoholo a mālama i ka ʻōnaehana o Honolulu, a me ke kāpili pū ʻana i nā kaʻa alakau. Ua kūʻai ʻia ʻo Ansaldo na Hitachi i ka makahiki 2015, he mau makahiki ma mua o ka hemo ʻana o ka māhele alakau mua.
ʻO ka pololei, ua paʻa ka ʻōnaehana alakau holoʻokoʻa ma ka makahiki 2019, a e pau kā Hitachi ʻaelike kumu no ka hakulau a kūkulu i ka ʻōnaehana hoʻoholo alakau i kekahi makahiki mai, ʻaʻole nō naʻe i holo pēlā.
E holo ke ala mai Oʻahu Komohana i ke Kikowaena Kūʻai o Ala Moana, ma ka pololei, ua hoʻopaneʻe ʻia nō naʻe ka papahana i nā uku keu a hoʻolale ʻia ai ke kūlanakauhale e kū ke ala ma Kakaʻako. Hoʻolālā ʻia ke kō o ka ʻōnaehana Skyline i hoʻopōkole ʻia ma ka makahiki 2031.
Ua hoʻopuka ʻo HART he kauoha hoʻololi i ka makahiki 2019 i mea e noho ai ʻo Hitachi ma luna o ka papahana a i ka makahiki 2024, ua kū mai nō naʻe nā hoʻopaneʻe hou ʻana ma ke kūkulu ʻia o ka Māhele 3 a loko o ke kikowaena o ke kūlanakauhale ʻoiai e ʻāʻumeʻume ana ko HART i ka hai he pāʻoihana e hiki ana ke kūkulu he ala alakau ma kahi kumukūʻai kūpono.
Ma ka hoʻāʻo ʻana e hoʻēmi i nā lilo ma ia wā i kū ai ke kūkulu ʻana, ua haʻi ka Luna Papahana o HART ʻo Vance Tsuda i nā lālā o ka papa alakaʻi alakau no ka hoʻopuka ʻana o ke kūlanakauhale he kauoha no ka hoʻokū ʻana i ka hana iā Hitachi i ka makahiki 2021 i mea e hoʻopaneʻe ʻia ai ka hakulau a me nā hana ʻē aʻe no ka Māhele 3.
ʻAkahi ke koho ʻana o HART i ka pāʻoihana ʻo Tutor Perini Corp. i ke kauwela o ka makahiki 2024 no ke kūkulu ʻana i ka Māhele 3 mai ke Alanui ʻo Middle a i Kakaʻako. A laila, ua hoʻopuka ka hui hoʻokō alakau he “hoʻolaha no ka hoʻomau” iā Hitachi e hoʻomaka ana ma Kekemapa 1, 2024, no ka hoʻomaka hou ʻana i ka hakulau i ka ʻōnaehana hoʻoholo alakau no ka Māhele 3.
A hōʻea nō naʻe i ia wā, ua pā hewa ka pilina ma waena o HART a me Hitachi.
Ma hope o ka hala ʻana o kekahi mau pule ma hope o ko HART hoʻopuka ʻana i ka hoʻolaha no ka hoʻomau ʻana, ua hoʻokomo ʻo Hitachi he hoʻopiʻi ʻana iā HART e ʻimi ana he mau haneli miliona kālā he uku pohō no nā hoʻopaneʻe kūkulu o ka makahiki pā anahulu a ʻoi. E hoʻopiʻi ana i ka “nui loa o nā hoʻopaneʻe ʻana a hewa ʻē aʻe paha i ka mālama kūpono ʻole ʻia o ka papahana alakau Skyline.”
I ka hopena, ua hoʻopiʻi pū ʻo HART, e hoʻopiʻi ana iā Hitachi no ka hoʻokomo ʻana i nā hoʻopiʻi hewa a hoʻopunipuni pū. Hōʻike ka hoʻopiʻi a HART i ke kuleana ʻana o Hitachi i ka nui o nā hoʻopaneʻe ʻana a pēlā i ke kūpono ʻole ke loaʻa he uku no nā hoʻopaneʻe ʻana iā Hitachi.
