Hoʻokuʻu ʻIa Ka ʻOihana Mākaʻikaʻi Moku Ma Ka ʻĀpua Mai Ka Uku I Ko Hawaiʻi Uku Hoʻomauō Hou
Ua ʻōlelo nā luna kānāwai ʻaha hoʻoholo, ʻaʻole pono nā moku e halihali nei i nā ʻōhua i nā awa e uku i ka uku hoʻomauō hou i ka ʻaha e hoʻoholo ana.
Ka nota a ka luna hoʻoponopono: Unuhi ʻia na Kamalani Johnson. Click here to read this article in English.
He mau hola ma mua o ka holo kūhelu ʻana o ko Hawaiʻi “uku hoʻomauō” no ka makahiki hou, ua holo ka manaʻo o nā luna kānāwai ʻaha hoʻoholo pekelala i lilo he ālaina kūmanawa, ʻo ia hoʻi, he uku hoʻi ia e ʻimi nei i ka lapaʻau i nā ālaina a nīnūnē ʻāina a ao o ka pae ʻāina.
Ua kākoʻo a mālama nā luna kānāwai i ke noi a ka ʻoihana mākaʻikaʻi moku, ʻaʻole pono nā moku e uku i ka uku hou i ka wā e hoʻolulu ana nā moku i ke awa — a pēlā hoʻi i nā ʻauhau malihini kipa e uku ai nā hokele a kānaka nona nā hale hoʻolimalima no nā mea kipa mai — i ka wā e hoʻoholo ʻia ana ka pono a me ka ʻole o ka uku a me ka ʻole ma ka ʻaha.
No laila, e emi mai ana ka waiwai e loaʻa ma Hawaiʻi i manaʻo ʻia mai ka uku hoʻomauō mua ma ka 10% i ka wā e hoʻoholo ʻia ana ka pono me ka ʻole. E lilo ia emi ʻana he paʻa mau inā eo ka lanakila i ko ka ʻoihana hui nui, ʻo Cruise Lines International Association.
I loko nō o ka liʻiliʻi paha o ke emi ma ka 10% ke noʻonoʻo aʻe, ua ʻōlelo nā mea hoʻopaipai o ka uku hoʻomauō, he nui loa ka pono e hoʻolako ʻia ke kālā i nā papahana e ʻimi nei e hoʻopale i ka pae ʻāina i loko o ka mehana honua, a he mea nui kēlā me kēia kālā.
Wahi a Jeff Mikulina, ka luna hoʻomalu o ke Kōmike Aʻoaʻo Uku Hoʻomauō hana manawaleʻa, ua wae kona hui i nā papahana nona ka huinanui he 130 miliona e hāpai ai i ke Kiaʻāina Josh Green mai loko mai o nā noi papahana mai ka 621 mea noi nona ka huinanui he 2 biliona kālā.
No ka loaʻa ʻole o ke kālā mai ka waiwai ʻoihana mākaʻikaʻi moku, i ʻōlelo ai ʻo Mikulina i ka Poʻalima, ʻoi aku ka paʻakikī o ke koho ʻana i nā papahana.
“He mea minamina, no ka mea, ʻo ka manaʻo ke kaulike ma waena o ka ʻoihana hoʻokipa malihini. E lilo ana ka poʻe e kipa nei iā Hawaiʻi e nanea ai i nā ʻono a nani o ka ʻāina he mea kōkua ma ka lapaʻau a mālama ʻana,” i ʻōlelo ai ʻo Mikulina. “No laila, me ka loaʻa ʻole o ia kālā mai nā moku mākaʻikaʻi, e pono ana nā malihini kipa ʻē aʻe, nā mea noho o ʻaneʻi, a me nā mea uku ʻauhau, e uku.”
ʻAʻole i pane nā ʻelele Cruise Lines International i ke noi no ka hāpai manaʻo. Ua hōʻole ʻo Green ma o kona ʻelele no ka hāpai manaʻo me ka hāpai pū i ka hihia e holo nei ma ka ʻaha hoʻokolokolo.
He Lālā O Ka Hale?
Hoʻolako ʻia ke kālā no ko Hawaiʻi uku hoʻomauō hou ma ka hoʻonui ʻana i ko ka mokuʻāina ʻauhau malihini kipa e kū nei ma ke 0.75%. No laila, he ʻauhau e pono e uku ʻia no nā huakaʻi pōkole i ka pae ʻāina, he 11% ka ʻauhau mokuʻāina a he 3% hou ma lalo o nā kalana.
Ke wānana nei nā ʻelele hoʻokō mokuʻāina, e loaʻa ma kahi o ka $100 miliona o ka makahiki. E holo nā papahana e pono ai ka $130 miliona kālā, a ko Mikulina kōmike aʻoaʻo i kākoʻo ai, no hoʻokahi makahiki a me kekahi mau mahina keu, wahi āna i ʻōlelo ai.
ʻO kekahi mea, ma lalo o ke kānāwai i hoʻokumu ʻia ai ka uku, ʻo ke Kānāwai 96 hoʻi, koikoi ʻia nā moku mākaʻikaʻi, no ka manawa mua loa, e halihali nei i nā ʻōhua ma ka pae ʻāina, e uku i ka ʻauhau malihini kipa holoʻokoʻa kekahi. Helu pū ʻia ka hoʻonui ʻia o ka ʻauhau e hoʻolako nei i ke kālā no ka ʻauhau hoʻomauō.
Ua hoʻokomo ka ʻoihana mākaʻikaʻi moku i ke noi i ʻAukake, e hāpai ana nō hoʻi, ʻo ko lākou helu ʻia ma lalo o ke kānāwai, he mea nō hoʻi ia e ʻaʻe ana i ke Kumukānāwai o ʻAmelika Hui Pū ʻIa. Ua komo pū ka ʻOihana ʻImi Kaulike o ʻAmelika Hui Pū ʻIa, nāna i kūʻē i nā ʻano papahana lapaʻau mehana honua mai ʻō a ʻō, i ka hihia.
Ua noi nā ʻaoʻao ʻelua he kauoha nāna e hoʻokū i ko nā moku mākaʻikaʻi uku ʻana i ka ʻauhau a hiki i ka hoʻoholo ʻia o ka pono a me ka ʻole o ka hihia ma ka ʻaha hoʻokolokolo. Ua hōʻole ka Luna Kānāwai ʻAha Māhele o ʻAmelika Hui Pū ʻIa ʻo Jill Oyake i ia noi o Kekemapa 23. Eia nō naʻe, ua kāpae nā Luna Kānāwai ʻAha Hoʻoholo Māhele ʻEiwa o ʻAmelika Hui Pū ʻIa ʻo Andrew Hurwitz a me Daniel Bress i kā Otake hoʻoholo ʻana i ka Poʻakolu — ma mua pono nō hoʻi o ka holo kūhelu ʻana o ke kānāwai hou o ka mokuʻāina.
Ua noi ʻo Hurwitz a me Bress e hoʻohikiwawe ʻia ka hihia a e hoʻolālā ʻia kona hoʻolohe ʻia e like me ka wikiwiki i hiki.
Ua ʻōlelo ke Keʻena Loio Kuhina o ka mokuʻāina ma kahi hoʻopuka manaʻo kūhelu i ka Poʻalima, “paʻa mau ka manaʻo he kū nō ke Kānāwai 96 i ke kānāwai a e ʻike ʻia pēlā i ka wā e hoʻolohe ʻia ai ka hihia i hoʻomikiʻala ʻia.”
Ua hāpai ʻē ke Kōmike Aʻoaʻo Uku Hoʻomauō i kā lākou e kākoʻo ana i ke kiaʻāina, i ʻōlelo ai ʻo Mikulina, a wānana ʻia ka hoʻolaha ʻana o ko Green keʻena i ka papa helu i nā pule e hiki mai ana. Ma hope mai, na ka ʻAhaʻōlelo e hoʻoholo i nā papahana e pōmaikaʻi i ka uku.
Pehea lā ka hopena, wahi a Mikulina, aia nō hoʻi i ka hihia a ka ʻoihana mākaʻikaʻi moku e pā nei ka nui kālā e loaʻa.
“He lāʻau hoʻopale nō hoʻi ia, ʻo kēlā me kēia kālā. E lilo ia kālā ma ka wehe ʻana i ka mauʻu loaʻa koke i ke ahi a kanu ʻia nā lāʻau ʻōiwi e lilo ana he wahi noho a ulu me ka hoʻēmi ʻana i ka wai holo, he mea nō hoʻi e pōmaikaʻi ai nā ʻāpapa a me ia mau kaiaulu meaola,” i ʻōlelo ai ʻo Mikulina i ka Poʻalima.
“He mea nui loa ke kaulike,” wahi āna i ʻōlelo ai. “Inā e hele mai ana kekahi e nanea i kēia ʻāina, he kuleana kona ma ke kākoʻo i ka mea e Hawaiʻi ai ʻo Hawaiʻi.”
Kākoʻo ʻia nā moʻolelo Civil Beat no ka mehana honua a me ka ʻāina na The Healy Foundation, ka Marisla Fund of Hawaiʻi Community Foundation, a me ka Frost Family Foundation.
